Podłoże w boksie ma większy wpływ na zdrowie konia, niż się często zakłada. Zwierzę spędza na nim wiele godzin dziennie: stoi, odpoczywa, a często także leży. Twarda, zimna i śliska posadzka obciąża stawy i ścięgna, sprzyja otarciom, a do tego utrudnia utrzymanie czystości. Dlatego w stajniach coraz częściej stosuje się wykładziny z gumy lub tworzyw, które amortyzują nacisk i poprawiają przyczepność. Hodowcy i właściciele koni pytają zwykle o to samo: jakie rozwiązania są dostępne, z czego są zrobione, jak dobrać grubość i jak je układać oraz pielęgnować. Ten tekst przechodzi przez te zagadnienia po kolei, od rodzajów podłoża, przez materiał i wymiary, po montaż i codzienną konserwację.
Jakie rodzaje mat stosuje się w boksach dla koni
Na rynku funkcjonują przede wszystkim maty do boksów dla koni wykonane z gumy, ale różnią się one konstrukcją. Najpopularniejsze są płyty pełne, o gładkiej lub lekko ryflowanej górnej powierzchni i spodzie z wypustkami, które poprawiają sprężystość i odprowadzanie wilgoci. Spotyka się też maty z granulatu gumowego sprasowanego w jednolity blok, a także systemy z elementów układanych jak puzzle.
Poza gumą używa się krat z tworzywa, wypełnianych ściółką lub kruszywem, stosowanych raczej na wybiegach i w przejściach. W boksie najczęściej wybiera się jednak płyty gumowe, bo są trwałe, łatwe do zmycia i dobrze tłumią uderzenia kopyt.
Z czego wykonane są maty gumowe i po czym poznać dobry materiał
Maty gumowe powstają zazwyczaj z regranulatu, czyli rozdrobnionej gumy pochodzącej z recyklingu, łączonej spoiwem i prasowanej w płyty. Część produktów wytwarza się z gumy pierwotnej lub mieszanki, co wpływa na elastyczność i odporność na ścieranie. Jakość spoiwa decyduje o tym, czy płyta nie będzie się kruszyć na brzegach.
Dobry materiał rozpoznaje się po kilku cechach:
-
jednolita struktura bez luźnych, odpadających okruchów,
-
brak intensywnego, drażniącego zapachu,
-
sprężystość: po ugnieceniu płyta wraca do kształtu,
-
równa grubość na całej powierzchni,
-
odporność na wilgoć i amoniak z moczu.
Informacje o składzie i parametrach podaje producent, warto więc poprosić o specyfikację.
Grubość, wymiary i powierzchnia a komfort stania i odpoczynku konia
Grubość płyty określa stopień amortyzacji. W boksach stosuje się zwykle maty o grubości kilkunastu do kilkudziesięciu milimetrów. Cieńsze są lżejsze i tańsze w transporcie, grubsze lepiej tłumią nacisk i izolują od zimna bijącego z betonu. Dla koni starszych, po kontuzjach lub z problemami stawów miękkie podłoże zwykle jest bardziej komfortowe, ale szczegółowe zalecenia ustala weterynarz.
Ważna jest też powierzchnia. Zbyt gładka bywa śliska po zamoczeniu, zbyt mocno ryflowana zatrzymuje brud i utrudnia sprzątanie. Wymiary płyt dobiera się do boksu tak, aby ograniczyć liczbę łączeń, a standardowy format często odpowiada typowej szerokości boksu.
Montaż mat w boksie i sposoby łączenia płyt
Przed ułożeniem mat podłoże powinno być równe, suche i oczyszczone. Nierówności z czasem odbijają się na płytach i tworzą zagłębienia, w których gromadzi się wilgoć. Płyty układa się na styk, tak by konie nie mogły podważyć krawędzi kopytem.
Połączenia wykonuje się na kilka sposobów: przez ścisłe dopasowanie ciężkich płyt, na zakładki lub frezowane krawędzie, a także za pomocą łączników i klejów. Płyty o dużej masie często utrzymują się w miejscu własnym ciężarem. Pozostawia się niewielki luz przy ścianach, aby materiał mógł pracować pod wpływem temperatury.
Czyszczenie i konserwacja mat oraz ich wpływ na ilość ściółki
Gumowa powierzchnia jest łatwa w utrzymaniu. Codziennie usuwa się odchody i mokre miejsca, a co jakiś czas matę myje się wodą z łagodnym środkiem i szczotką. Warto unikać agresywnej chemii, która mogłaby wysuszać gumę. Co pewien czas dobrze unieść ściółkę i sprawdzić, czy pod nią nie zalega wilgoć.
Maty zmniejszają zapotrzebowanie na ściółkę, ponieważ konia od twardego podłoża chroni sama wykładzina. Wystarczy cieńsza warstwa słomy lub wiórów, głównie do chłonięcia wilgoci i zapewnienia komfortu podczas leżenia. Przekłada się to na mniej pracy przy wybieraniu boksu i mniejszą ilość obornika.
